Τι γνωρίζετε για τα Ενεργειακά Ποτά;

Τα ενεργειακά ποτά στοχεύουν στην τόνωση της ενέργειας, της εγρήγορσης και της συγκέντρωσης. Σε όλο τον κόσμο, άνθρωποι από όλες τις ηλικίες τα καταναλώνουν και η δημοτικότητά τους συνεχώς μεγαλώνει. Ωστόσο, ορισμένοι ειδικοί σε θέματα υγείας έχουν προειδοποιήσει ότι τα ενεργειακά ποτά μπορεί να έχουν βλαβερές συνέπειες, γεγονός που οδήγησε πολλούς να αμφισβητήσουν την ασφάλειά τους.


Ποια η διαφορά τους από τα αθλητικά ποτά;


Τα ενεργειακά ποτά έχουν σχεδιαστεί για να δρουν ως διεγερτικά και να προσφέρουν μια γρήγορη έκρηξη ενέργειας. Τα αθλητικά ποτά, από την άλλη, αυξάνουν την αντοχή, αντικαθιστούν την απώλεια ηλεκτρολυτών και αποτρέπουν την αφυδάτωση κατά την άσκηση για μεγάλα χρονικά διαστήματα.


Πιο αναλυτικά, ένα αθλητικό ποτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί από άτομα που ασκούνται σε υψηλή ένταση για μεγάλη διάρκεια. Τα ποτά αυτά, περιέχουν υδατάνθρακες με τη μορφή ζάχαρης (π.χ. γλυκόζη) ή γλυκαντικά χαμηλών θερμίδων. Η κύρια χρήση τους είναι η γρήγορη αναπλήρωση γλυκόζης, υγρών και ηλεκτρολυτών (όπως νάτριο, κάλιο, μαγνήσιο, ασβέστιο) που χάνονται κατά τη διάρκεια έντονης άσκησης. Η ζάχαρη και οι ηλεκτρολύτες που εμπεριέχονται παρέχουν γρήγορη ενυδάτωση και απορρόφηση, καθώς ενισχύουν την αντοχή του ασκούμενου. Τα αθλητικά ποτά επίσης συνήθως περιέχουν βιταμίνες του συμπλέγματος Β που σχετίζονται με αυξημένα επίπεδα ενέργειας.


Αντιθέτως, τα ενεργειακά ποτά είναι ένα εντελώς διαφορετικό προϊόν. Διατίθενται στο εμπόριο για να αυξήσουν την εγρήγορση και τα επίπεδα ενέργειας. Περιέχουν σημαντικές ποσότητες καφεΐνης, περίπου 160-200mg, ποσότητα περίπου ίση με δύο φλιτζάνια καφέ. Αναφορικά με τη ζάχαρη, από σακχαρόζη ή/και γλυκόζη, περιέχουν ίση ή και περισσότερη ποσότητα από την αντίστοιχη ποσότητα αναψυκτικού. Μπορούν να προστεθούν επίσης περαιτέρω ουσίες όπως ανθρακούχο νερό και τεχνητά γλυκαντικά καθώς και διεγερτικά και βότανα που σχετίζονται με την εγρήγορση και τη βελτιωμένη απόδοση.



Τι προκαλούν στον οργανισμό τις πρώτες 24 ώρες;

  • 10 λεπτά: Μόλις πιείτε το ενεργειακό ποτό, η καφεΐνη που περιέχει χρειάζεται περίπου 10 λεπτά για να εισέλθει στο κυκλοφορικό σας σύστημα. Ο καρδιακός σας ρυθμός και η πίεσή σας αρχίζουν να αυξάνονται.

  • 15-45 λεπτά: Είναι ο χρόνος που η καφεΐνη μεγιστοποιείται στο αίμα σας. Θα αρχίσετε να νιώθετε μεγαλύτερη ενέργεια και θα μπορείτε να συγκεντρωθείτε καλύτερα.

  • 30-50 λεπτά: Όλη η καφεΐνη από το ποτό έχει απορροφηθεί από τον οργανισμό σας. Το συκώτι σας αντιδρά εκλύοντας περισσότερη ζάχαρη στο αίμα σας.

  • 1 ώρα: Το σώμα σας αρχίζει να νιώθει την απότομη πτώση από την έλλειψη ζάχαρης, ενώ και η επίδραση της καφεΐνης αρχίζει να περνάει. Θα αρχίσετε να νιώθετε κουρασμένοι και τα επίπεδα της ενέργειάς σας θα πέσουν χαμηλά.

  • 5-6 ώρες: Αυτό το χρονικό διάστημα είναι ο “χρόνος μισής ζωής” του ενεργειακού ποτού. Είναι ο χρόνος που χρειάζεται το σώμα σας για να μειώσει τα επίπεδα καφεΐνης στο αίμα σας κατά 50%.

  • 12 ώρες: Είναι ο χρόνος που χρειάζονται οι περισσότεροι άνθρωποι για να απομακρύνουν πλήρως την καφεΐνη του ποτού από το σύστημά τους.

  • 12-24 ώρες: Επειδή η καφεΐνη είναι ένα είδος “ναρκωτικού”, τα άτομα που καταναλώνουν τακτικά ροφήματα με καφεΐνη (όπως και ο καφές) θα αρχίσουν να έχουν τα πρώτα συμπτώματα στέρησης 12-24 ώρες μετά την τελευταία τους “δόση”. Αυτά τα συμπτώματα πολλές φορές είναι πονοκέφαλοι, δυσκοιλιότητα και ευερεθιστότητα/εκνευρισμός.

Είναι ασφαλής η κατανάλωση των ενεργειακών ποτών;


Δεν υπάρχουν στοιχεία μέχρι στιγμής που να αποδεικνύουν τις επιδράσεις στην υγεία και την ευεξία. Οι εταιρείες παραγωγής τέτοιων ποτών, δηλώνουν τις θετικές επιδράσεις των προϊόντων τους. Δηλώνουν δηλαδή ότι είναι τονωτικά, ότι βελτιώνουν τη φυσική κατάσταση, την ικανότητα για συγκέντρωση, αυξάνουν την ενέργεια του ατόμου, την ψυχική δύναμη κ.λπ.

Παρόλα αυτά κάποια στοιχεία δείχνουν ότι η κατανάλωσή τους εμπερικλείει κινδύνους όπως είναι η επιθετική συμπεριφορά, το άγχος, η ταχυπαλμία, η κατάχρηση αλκοόλ ή καπνού, η αύξηση κίνδυνου παχυσαρκίας ή/και διαβήτη τύπου ΙΙ, η κακή ποιότητα ύπνου, ερεθισμό στομάχου, νεφρικά ή ακόμα και οδοντικά προβλήματα και ότι πρέπει να καταναλώνονται με προσοχή από ορισμένες ομάδες πληθυσμού.



Ποιοι πρέπει να αποφεύγουν τα ενεργειακά ποτά;

  • Τα παιδιά.

  • Οι εγκυμονούσες.

  • Άτομα που καταναλώνουν μεγάλη ποσότητα αλκοόλης.

  • Άτομα που αθλούνται.

  • Άτομα με προβλήματα υγείας όπως υπερτασικοί, με προβλήματα καρδιάς και με υπερευαισθησία στην καφεΐνη.

Τα παιδιά που καταναλώνουν ενεργειακά ποτά έχουν μεγάλη πιθανότητα να υποφέρουν από αϋπνίες, ακράτεια ούρων κατά τον ύπνο τους, ανησυχία, ενώ μπορεί να καταστούν οξύθυμα.

Σίγουρα, δεν πρέπει να καταναλώνονται από παιδιά προεφηβικής ηλικίας.


Στις εγκυμονούσες συστήνεται η αποφυγή υπερβολικής κατανάλωσης ποτών με υψηλά ποσοστά καφεΐνης, όπως είναι ο καφές και τα ενεργειακά ποτά.


Η χρήση των ενεργειακών ποτών από άτομα που καταναλώνουν αλκοόλη είναι δυνατόν να δημιουργήσει προβλήματα, γιατί η καφεΐνη επικαλύπτει επιφανειακά τα συμπτώματα κατανάλωσης αλκοόλης με αποτέλεσμα το άτομο να υπερεκτιμά τις ικανότητες του, αφού δεν νιώθει επηρεασμένο από το ποτό.


Στα άτομα που αθλούνται, τα ενεργειακά ποτά, λόγω ακριβώς της καφεΐνης που περιέχουν είναι δυνατόν να προκαλέσουν αφυδάτωση και καρδιακή αρρυθμία.


Όσον αφορά στους υπερτασικούς και στα άτομα με προβλήματα καρδιάς, λόγω του ότι η καφεΐνη προκαλεί αύξηση της πίεσης του αίματος και ταχυπαλμίες, είναι πολύ επικίνδυνο για την υγεία τους αν καταναλώνουν ανεξέλεγκτα τα ποτά αυτά.



Πηγή:


Science 101: What Do Energy Drinks Do to Your Body?

How energy drinks affect your body within 24 hours by Honor Whiteman

Health Effects and Public Health Concerns of Energy Drink Consumption in the United States: A Mini-Review

Harvard Schoold of Public Health (2019) Sports Drinks

WHO (2014). Energy drinks cause concern for health of young people

ΓΕΝΙΚΟ ΧΗΜΕΙΟ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ: Ενεργειακά ποτά, είναι ρίσκο υγείας τελικά;