Μάθετε τις βασικές διατροφικές διαταραχές

Ενημερώθηκε: πριν 2 μέρες

Ποιες είναι οι βασικές διατροφικές διαταραχές;


Νευρική Ανορεξία


Υπάρχει άρνηση να διατηρήσουν το σωματικό τους βάρος πάνω από το κατώτερο φυσιολογικό. Έντονος φόβος να μην πάρουν λίπος. Το βάρος και το μέγεθός τους καθορίζουν τον τρόπο που αξιολογούν τη ζωή τους. Στις γυναίκες υπάρχει απώλεια έμμηνου ρύσης για τουλάχιστον 3 μήνες, ενώ στην άτυπη νευρική ανορεξία έχουν φυσιολογική περίοδο. Το 50% πραγματοποιεί βουλιμικές κρίσεις, χρήση καθαρτικών, διουρητικών, χάπια διαίτης, πρόκληση εμετού. Καταφεύγουν σε υπεργυμναστική προκειμένου να χάσουν βάρους ή να κάψουν τις θερμίδες που κατανάλωσαν. Υπάρχει πεσμένη ψυχολογική διάθεση ή και κοινωνική απόσυρση.


Διακρίνεται σε 2 τύπους:

  • Περιοριστικός (χαρακτηρίζεται από την απόλυτη στέρηση των τροφών και άρνηση του αισθήματος της πείνας) και

  • Εκκαθαριστικός (χαρακτηρίζεται από αυξημένη κατανάλωση τροφής και χρήση αντισταθμιστικών μεθόδων).

Νευρική Βουλιμία


Η νευρική βουλιμία χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενα βουλιμικά επεισόδια με κατανάλωση μεγάλης ποσότητας τροφής και έλλειψη ελέγχου. Το άτομο προκαλεί εμετό ή κάνει χρήση διουρητικών, καθαρτικών, χαπιών, υπεργυμναστική ή εξαντλητικές δίαιτες για απώλεια βάρους. Πραγματοποιεί βουλιμικά επεισόδια το λιγότερο 2 φορές την εβδομάδα. Η αυτοεκτίμηση του ατόμου καθορίζεται με βάση το σχήμα και το βάρος του.


Διακρίνεται σε 2 τύπους:

  • Εκκαθαριστικός τύπος που χρησιμοποιεί εμετούς, καθαρτικά, διουρητικά και

  • Μη εκκαθαριστικός τύπος που πραγματοποιεί αυστηρές δίαιτες και υπεργυμναστική, πιο σπάνια συναντάμε συνδυασμό των 2 τύπων.

Αδηφαγική Διαταραχή


Χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενα επεισόδια υπερφαγίας με μεγάλη κατανάλωση τροφής σε σύντομο χρονικό διάστημα (2-3 ώρες). Τα βουλιμικά επεισόδια συμβαίνουν το λιγότερο 2 φορές την εβδομάδα και δεν συνοδεύονται συνήθως από εμετούς, καθαρτικά, αυστηρές δίαιτες, υπεργυμναστική, διουρητικά, χάπια διαίτης. Κατά τη διάρκεια του βουλιμικού επεισοδίου το άτομο νιώθει να χάνει τον έλεγχο με την τροφή και ύστερα νιώθει ενοχές για την ποσότητα που κατανάλωσε. Τρώει συνήθως χωρίς να πεινάει και σταματάει να τρώει όταν νιώσει αρκετά γεμάτο και βαρύ το στομάχι του. Στο τέλος τα επεισόδια υπερφαγίας του προκαλούν άγχος σε σχέση με την τροφή.


Ορθορέξια – Ορθοτροφία


Είναι ένα είδος διατροφικής διαταραχής, όπου το άτομο παρουσιάζει υπερβολική ενασχόληση με την ποιότητα π.χ. βιολογικές, υπερτροφές και το είδος τροφής (υγιεινή) που καταναλώνει. Όταν τεθούν εκτός ελέγχου μπορεί να οδηγηθούν σε υπερφαγικά επεισόδια και στην αποβολή της τροφής. Τα κύρια χαρακτηριστικά της είναι η αποφυγή –σε επίπεδο ψυχαναγκασμού- των «ανθυγιεινών» τροφίμων, όπως η ζάχαρη, αλάτι, καφείνη, το αλκοόλ, τα γλυκίσματα, τα τηγανητά, σιτάρι, ζωικό λίπος, σόγια, καλαμπόκι, γαλακτοκομικά.



Ποια τα αίτια των διατροφικών διαταραχών;


Οι αιτίες για την εκδήλωση των διαταραχών πρόσληψης τροφής είναι αρκετά σύνθετες και απορρέουν από ένα συνδυασμό μακροχρόνιων συμπεριφορικών συναισθηματικών, ψυχολογικών, διαπροσωπικών και κοινωνικών παραγόντων.


Κάποιες από τις αιτίες για την εμφάνισή τους είναι:

  • Η έλλειψη αυτοπεποίθησης και εμπιστοσύνης στον εαυτό.

  • Η αρνητική αξιολόγηση του εαυτού και του σώματος.

  • Η μίμηση νέων σωματικών προτύπων.

  • Τα συναισθηματικά συμπλέγματα και οι δυσκολίες κοινωνικοποίησης.

  • Η ανάγκη για έλεγχο του κοντινού περιβάλλοντος οδηγεί συχνά στην εμφάνιση διατροφικών.

Πού θα απευθυνθεί κάποιος που έχει διατροφική διαταραχή;


Η αντιμετώπιση των διατροφικών διαταραχών απαιτεί ολοκληρωμένη μέριμνα από διεπιστημονική ομάδα που περιλαμβάνει επαγγελματίες ψυχικής υγείας (ψυχολόγο, ψυχίατρο), ιατρό, και διαιτολόγο-διατροφολόγο.


Ο διαιτολόγος-διατροφολόγος συχνά είναι ο πρώτος επαγγελματίας υγείας που θα αναγνωρίσει τη διατροφική διαταραχή, και ο ρόλος του έγκειται στην ανάρρωση και την πρόληψη της υποτροπής, ανάλογα με τη διατροφική διαταραχή (νευρογενής ανορεξία, νευρογενής βουλιμία, αδηφαγική διαταραχή).


Ο διαιτολόγος-διατροφολόγος είναι ο ειδικός ο οποίος σε συνεργασία με τον ασθενή θα καταρτίσει ένα θεραπευτικό πλάνο αναφορικά με τη διατροφή, ώστε να βελτιωθεί η κατάσταση θρέψης, θα φροντίσει τη διατροφική εκπαίδευση του ασθενούς, προς βελτίωση της διαταραγμένης σχέσης με τροφή & την επαναφορά φυσιολογικών προτύπων διατροφής.



Πηγή:


Haycraft, E., Blissett, J. - Eating disorder symptoms and parenting styles

National Institute for Health and Care Excellence (NICE) - Eating disorders: recognition and treatment

Ozier AD, Henry BW - American Dietetic Association - Position of the American Dietetic Association: nutrition intervention in the treatment of eating disorders.